نقد و بررسی رد پای اندیشه‌ی سیاسی توماس هابز در پویانمایی زوتوپیا

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی و روابط بین الملل، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.*

2 دانشجوی دکتری علوم سیاسی گرایش مسائل ایران، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران.

چکیده

«زوتوپیا» یک پویانمایی جذاب است که در ورای پوسته‌ی کودکانه و سرگرم‌‌‌‌‌کننده‌‌‌‌‌اش سرشار از مضامین فلسفه سیاسی، خاصّه تجسم برخی نظریات توماس هابز است. زوتوپیا روایت‌گرِ آرمان‌شهری حیوانی است که در آن حیوانات شکارچی، حیوانات شکار را نمی‌درند، بلکه تمامی پستانداران در صلح و آرامش و با شعار «هرکس می‌تواند آن‌چه می‌خواهد بشود»، کنار هم زندگی می‌کنند. در عین‌‌‌‌‌ حال، این آرمان‌شهر به‌شدت منطبق بر محدودیت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های عملی و نظری عالم واقع و شدیداً مستعد آشفتگی و وقوع بحران است. در این مقاله، ضمن حفظ چارچوب ‌‌‌‌‌نظری اندیشه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌های هابز در سنجش و ارزیابی پدیده‌‌‌‌‌ها و مسائل سیاسی ـ اجتماعی، کوشش ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌شده برخی نشانه‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ها و مضامین این پویانمایی که در شباهت با آرای این اندیشمند است نسبت‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌سنجی شود و بعضاً عبورهایی که از اندیشه او، در چارچوب نظام مطلوب خالقان اثر صورت‌‌‌‌‌ گرفته، رمزگشایی ‌‌‌‌‌شود و توأمان برخی مضامین این پویانمایی به‌‌‌‌‌ظاهر کودکانه، از ابعاد مختلف مورد تحلیل فرهنگی ـ سیاسی قرار گیرد. برخی از مهم‌‌‌‌‌ترین محورهای مورد بحث، وضع طبیعی و ترس از بازگشت به دوره ماقبل مدنیت و جایگاه مقوله تفریح و سرگرمی در نظام آرمان‌شهری زوتوپیا است. این مقاله با بهره‌گیری از روش هرمنوتیک به خوانش متن پرداخته و واقع‌‌‌‌‌گرایی هابزی را از لابه‌لای پویانمایی زوتوپیا استخراج نموده است.   

کلیدواژه‌ها


ادگار، اندرو و سجویک، پیتر، (1387)، مفاهیم بنیادی نظریه فرهنگی، ترجمۀ مهران مهاجر و محمد نبوی، تهران: آگه.

استریناتی، دومینیک، (1379)، مقدمه‌‌‌‌‌‌ای بر نظریه‌‌‌‌‌‌های فرهنگ عامه، ترجمۀ ثریا پاک‌‌‌‌‌‌نظر، تهران: گام نو.

جونز، و.ت، (1358)، خداوندان اندیشه سیاسی (جلد دوم / قسمت اول)، ترجۀ علی رامین، تهران: امیرکبیر.

چرنوف، فرد، (1388)، نظریه و زیرنظریه در روابط بین‌الملل: مفاهیم و تفسیرهای متعارض، ترجمۀ علیرضا طیب، تهران: نی.

حقیقت، سید صادق، (1387)، روش‌شناسی در علوم سیاسی، قم: دانشگاه مفید.

عالم، عبدالرحمان، (1377)، تاریخ فلسفه سیاسی غرب، تهران: وزارت امور خارجه.

کلوسکو، جورج، (1391)، تاریخ فلسفه سیاسی از ماکیاولی تا منتسکیو (جلد سوم)، ترجمۀ خشایار دیهیمی، تهران: نی.

مارکوزه، هربرت، (1378)، انسان تک‌ساحتی، ترجمۀ محسن مویدی، تهران: امیرکبیر.

معینی علمداری، جهانگیر، (1390)، روش‌‌‌‌‌‌شناسی نظریه‌‌‌‌‌‌های جدید در سیاست (اثبات‌گرایی و فرااثبات‌گرایی)، تهران: دانشگاه تهران.

وگان، جفری، (1395)، بهیموت لویاتان را آموزش می‌‌‌‌‌‌دهد: تربیت سیاسی در اندیشه هابز، ترجمۀ حسین بشیریه، تهران: نی.

هابز، توماس، (1380)، لویاتان، ویرایش سی.بی.مکفرسون، ترجمۀ حسین بشیریه، تهران: نی.

Briscoe, Smith Allison, (2016), «Three lessons from zootopia to discuss with kids», Source: Greater Good Science Center.

Cramer, L. M., (2019), «Whiteness and the postracial imaginary in disney’s zootopia», Howard Journal of Communications, vol.31, no.3, pp.264-281.

Frauke, Albersmeier and Alexander, Christian, (2019), «Is there any utopia in zootopia?», Disney and Philosophy: Truth, Trust, and a Little Bit of Pixie Dust, https://doi.org/10.1002/9781119538370.ch23.

Genzlinger, Neil, (2016), «Review: in zootopia, an intrepid bunny chases her dreams», Disney and Philosophy: Truth, Trust, and a Little Bit of Pixie Dust, https://doi.org/10.1003/9781119538370.ch23.

Truitt, Brian, (2016), «Zootopia animal world reflects human issues», USA Today, https://www.usatoday.com/story/life/movies/2016/03/03/zootopia-animal-world-reflects-human-issues/81222288/.