بازنگری الگوی سه‌وجهی مناظره‌های انتخاباتی - رسانه‌ای از نگاه اسلامی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده

دکترای علوم ارتباطات اجتماعی، دانشکده علوم ارتباطات، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

چکیده

مناظره بخش مهمی از مبارزه‌های انتخاباتی است که قدمتی بیش از یک قرن دارد. ظهور انواع رسانه‌ها در کشورهای غربی، مناظره را مهم‌تر نمود و پیوند ژرف میان «مناظرۀ انتخاباتی» و «رسانه» ایجاد کرد. بنابراین بسیاری از اندیشمندان حوزه سیاست و ارتباطات بر آن شدند برای تأثیرگذاری بیشتر این دسته از مناظره‌ها، اجزای یک مناظرۀ مطلوب را ترسیم نمایند. از جمله این الگوها، می‌توان به الگوی سه‌وجهی مناظره اشاره نمود. این الگو از سه رکن «مردم»، «رسانه» و «نامزد انتخاباتی» شکل می‌گیرد. اهمیت این الگوی ساده در چگونگی تعامل این سه جزء است. این الگو گرچه به‌خوبی به کارکرد این اجزا توجه دارد، اما به‌دلیل تفاوت در خاستگاه فکری با آموزه‌های اسلامی ما هماهنگ نیست. بنابراین پژوهش حاضر از طریق مصاحبۀ هدفمند و نیمه‌ساختار یافتۀ اجزای این الگوی کاربردی را از نگاه اسلامی بازتعریف می‌کند. بر پایۀ نتایج پژوهش، رکن «مردم» در نگاه اسلامی به جایگاه «خلق ‌الله» ارتقاء می‌یابد و چنین تعریفی وظیفۀ رسانه را فراتر از «آگاهی‌بخشی صرف» در چارچوب «میانجی عادل» تعریف می‌کند. همچنین نامزدها را متعهد می‌سازد که «حقیقت‌گویی» را بر مبنای کسب رضایت الهی و روشن‌ نمودن افکار مردم دنبال نموده و اصل تقدم اسرار افراد و جامعۀ اسلامی را بر منفعت خویش رعایت نمایند. 

کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله [English]

Review of the Three-dimensional Model of Electoral Debates - Media from an Islamic Perspective

نویسنده [English]

  • mahboobeh Alimohammadi

PhD of Social Communication, Faculty of Communication Sciences Allameh Tabataba’i University, Tehran, Iran.

چکیده [English]

Electoral debates are one of the most important methods of propaganda in today’s world of politics. These debates, the starting point of which must be followed in rivals’ speeches to get ahead of each other, are more than a century old in Western countries such as the United States and France. This trend continued to gain strength with the help of print, radio, and television media, becoming a definite and undeniable part of the electoral system of many countries. Therefore, many thinkers in politics and communication decided to draw the components of a desirable debate to make this group of debates more effective and get better results from them. Among these models, we can mention the three-dimensional debate model, which includes three elements: people, media, and candidates. Although this model has features such as explaining the role, how to improve the performance and how the elements interact, it is nevertheless a model derived from the Western intellectual-political system, therefore, for a country like Iran that has other principles such as religion in its thinking and policy structure. He knows it is not desirable. For this reason, the present study provides a model for media-electoral debates by studying the Islamic characteristics of debate through documents and interviews with eleven experts. This model provides specific duties and rights for all three pillars by defining the people, the candidate, and the media.

کلیدواژه‌ها [English]

  • electoral debates
  • media three-dimensional model
  • Western debates
  • Islamic debates
قرآن کریم.
آقابخشی، علی و افشاری‌راد، مینو. (1383). فرهنگ علوم سیاسی. تهران: چاپار.
ابن منظور، جمال الدین. (1408). لسان العرب. ترجمۀ على سیرى. بیروت: دار احیاء التراث العربى.
بجاری، محمد. (1388). ارائه الگوی اسلامی مناظره رسانه‌‌ای و انطباق آن با مناظرات انتخاباتی دوره دهم ریاست جمهوری. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. استاد راهنما: علیرضا دهقان.
بلاش‌آبادی، علی. (1388). تحلیل گفتمان مناظره‌های تلویزیونی انتخابات دهم ریاست جمهوری اسلامی ایران. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران. استاد راهنما: حسن بشیر و علیرضا کاویانی.
بوکانان، بروس. (1389). «دموکراسی انتخاباتی رسانه‌ای شده: مبارزات انتخاباتی، انگیزه‌ها و اصلاحات از کتاب سیاست رسانه‌ای شده». ارتباطات در آینده دموکراسی. ویرایش دبلیو نس بنت و رابرت ام انتمن. ترجمۀ مسعود آریایی نیا. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
بیکن، سی ادوین. (1389). «دلالت‌ها و پیامدهای دیدگاه‌های رقیب درباره رقابت‌های انتخاباتی از کتاب سیاست رسانه‌ای شده». ارتباطات در آینده دموکراسی. ویرایش دبلیو نس بنت و رابرت ام انتمن. ترجمۀ مسعود آریایی نیا. تهران: پژوهشکده مطالعات فرهنگی و اجتماعی.
تفضلی، احمد. (1376). تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. به کوشش ژاله آموزگار. تهران: سخن.
حسینی زفره‌ای، محمدباقر. (1373). مناظرات در قرآن و عترت. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
حسینی میلانی، سید علی. (1389). آداب مناظره و گفتگو در اصول دین. قم: مرکز حقایق اسلامی.
دالگران، پیتر. (1380). تلویزیون و گستره عمومی. ترجمۀ مهدی شفقتی. تهران: سروش.
دهخدا، ‌علی‌اکبر. (1377). لغت‌نامۀ دهخدا. به اهتمام محمد معین و سید جعفر شهیدی. تهران: دانشگاه تهران.
دیانی تیالکی، محمد شمس‌الدین. (1386). درآمدی بر روش تبلیغی ائمه. قم: پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی.
رزمجو، حسین. (1370). انواع ادبى و آثار آن در زبان فارسى. مشهد: آستان قدس رضوى.
علیزاده، زینب. (1390). «سیر تاریخی مناظره در ایران و جهان». مجله الکترونیکی رشد زبان و آموزش زبان فارسی. آدرس: http://roshdmag.ir/weblog/adabiyatfarsi/archive/2011/08/05/389.aspx .
غرویان، حمیده. (1387). فن مناظره (آداب جدل در منطق، آیات و روایات). قم: دارالعلم.
میرصفی، سیدفاطمه. (1381)، بررسی شیوه‌های مناظرات امام صادق و مقایسۀ آن با مناظرات انبیا در قرآن کریم. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد. دانشگاه اصول دین. استاد راهنما: کاظم عسکری.
هارجی، اون و همکاران. (1377). مهارت‌های اجتماعی در ارتباطات میان فردی. ترجمۀ خشاریار بیگی و مهرداد فیروزبخت. تهران: رشد.
Davis, C. J., Bowers, J. S. and Memon, A. (2011). Social Influence in Televised Election Debates: A Potential Distortion of Democracy. PLoS ONE. 6(3). e18154.
Gadd, Nicolas. (1999). A systemic functional analysis of a telecised political debate before the 1996 Australian Federal election. Masters Coursework thesis, Faculty of Education, The University of Melbourne.
دوره 3، شماره 5 - شماره پیاپی 5
بهار و تابستان 1400
صفحه 43-73
  • تاریخ دریافت: 05 آبان 1399
  • تاریخ بازنگری: 29 دی 1399
  • تاریخ پذیرش: 01 آذر 1399