معاونت پژوهش حوزه علمیه خراسان مطالعات هنر و رسانه 2676-7805 2 4 2021 01 20 Mystic Behavior in the Artwork; a Critical Analysis of Shaygan’s Fanoos Jadoei Zaman سلوک عرفانی در اثر هنری؛ تحلیل انتقادی آراء شایگان در فانوس جادویی زمان 11 27 274 FA علیرضا آرام طلبه سطح چهار حوزه علمیه قم و دکترای فلسفه اخلاق، دانشکده الهیات و معارف اسلامی، دانشگاه قم، قم، ایران. Journal Article 2020 03 11 This article, by analytic- critical method, attends to Shaygan’s mystic interpretation of art, by seeking its Heideggerian context. Now, in the age of spirituality, we consider the case of artistic- mystic spirituality and we know that the case is going to be developed in this modern time. So this article, considering its topic and its subject, should be acknowledged as an important case study. As a summarized result, it is clear that: Shaygan is influenced by Heidegger at the first step of his philosophical career, and also he followed Heidegger at the final step of his artistic- mystic meditations. But it seems that Shaygan is more experienced during his life and so we know that his long experiences have been driven as an obstacle to read art as a mystic way of life. Shaygan’s interpretation of art is limited and conditioned to the critical judgment of reason. After all, it seems that Shaygan couldn’t set a solid relationship between reason, mysticism, and art in the challenge of the traditional and modern world. در این متن با روش تحلیلی- انتقادی،‌ ضمن مرور خوانش عرفانی داریوش شایگان از پروست، ریشه‌های این دیدگاه را تعقیب می‌کنیم. اهمیت موضوع از این روست که در دوران رونق معنویت، گرایش به تفسیر عرفانی از آثار هنری با اقبالی مضاعف همراه می‌شود که همین اقبال، آسیب‌شناسی پیامدهای فراگیر شدن این نوع قرائت از اثر هنری را شایسته می‌سازد. تحلیل ما از خوانش عرفانی شایگان از هنر نشان می‌دهد که وی چگونه در نقاط عطف حیات فکری خود از هایدگر اثر پذیرفته و در یکی از واپسین تأملات نظری خود نیز همچنان به اندیشة هایدگر متأخر متمایل شده است. در عین حال، شایگان به سبب تجارب چندلایه و نیز بر اثر چرخشی که در اواسط دوران فکری خود به آن رسیده، از افراط در تفسیر عرفانی آثار هنری اجتناب کرده است. با این وصف، سلوک عرفانی شایگان در اثر هنری سلوکی مشروط، محتاط و وفادار به داوری خرد است، که تفاوت شایگان با هایدگر نیز در همین جهت‌گیری نهایی نمایان می‌شود. علی‌رغم نکات فوق، اندیشة شایگان در برقراری رابطه‌ای پایدار میان عقلانیت و عرفان و هنر، در کشمکش دو جهان سنتی و مدرن، کامیاب نیست. https://ami.journals.hozehkh.com/article_274_932d0f17e0b35796bde77eb0786107e4.pdf